خبرنگاران گزارش می دهد؛ 300 هزار حلقه چاه غیر مجاز زیر ذره بین 2 وزارتخانه، آیا رشد چشمگیر بارش ها کمبود منابع آبی را جبران کرد؟
به گزارش مجله رویگری، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که رشد چشمگیر بارش در سال زراعی جدید نسبت به دوره بلندمدت می تواند بخشی از خشکسالی های اخیر را جبران کند.
![خبرنگاران گزارش می دهد؛ 300 هزار حلقه چاه غیر مجاز زیر ذره بین 2 وزارتخانه، آیا رشد چشمگیر بارش ها کمبود منابع آبی را جبران کرد؟ خبرنگاران گزارش می دهد؛ 300 هزار حلقه چاه غیر مجاز زیر ذره بین 2 وزارتخانه، آیا رشد چشمگیر بارش ها کمبود منابع آبی را جبران کرد؟](https://rezaruigari.ir/upload/2019/05/25/377c061a6947-d9a209f13-695692c36.jpg)
به گزارش خبرنگار ، بیش از یک دهه است که کاهش بارندگی، تغییرات اقلیم و خشکسالی ؛ آب و هوای کشور را دستخوش تغییر و تحولاتی قرار داده و اُفت سفره های زیرزمینی را به چالشی برای ایران تبدیل نموده است.
بخشی از این خشکسالی ها مربوط به جایگزینی کارخانه ها و صنایع فولاد در استان های کم بارش است که این امر به سبب آب بر بودن صنایع، بر بحران منابع آبی مناطق مذکور بیش از پیش دامن زده است و خروج از شرایط فعلی احتیاج به اصلاح الگوی مدیریت آب دارد.
با وجود آنکه از ابتدای سال زراعی جدید بارش باران نسبت به دوره بلند مدت رشد قابل توجهی داشته است، اما کارشناسان همچنان بر این باورند که بارش های نرمال و بیش از نرمال تنها توانسته بخشی از کمبود منابع آب در سال های اخیر را جبران کند.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند که مصرف بالای آب در بخش کشاورزی یکی از عوامل اصلی بحران آب در کشور به شمار می رود که وزارت جهاد کشاورزی با توسعه کشت گلخانه ها و اجرای سامانه های نوین آبیاری توانسته با افزایش بهره وری با خشکسالی و کمبود منابع آبی در این بخش مقابله کند.
حال به سراغ مسئولان ذی ربط می رویم تا از آخرین وضعیت بارش ها در سال زراعی جدید و تاثیر آن بر منابع آبی و مقابله با خشکسالی با خبر شویم:
احد وظیفه مدیرکل پیش بینی و هشدار سازمان هواشناسی در گفت وگو با خبرنگار ، با اشاره به اینکه بارش های نرمال اخیر تا حدی مشکل کمبود آب در بخش کشاورزی را مرتفع نموده است، اظهار کرد: اگرچه طی سال های اخیر متوسط بارش از مقدار نرمال دوره بلند مدت کمتر بوده، اما از ابتدای سال زراعی جدید بارش ها نسبت به دوره بلندمدت بیشتر بوده است و این امر نوید خوبی برای کشاورزان در بسیاری از مناطق کشور است.
وی اضافه کرد: با توجه به به سیاست خودکفایی محصولات کشاورزی و افزایش جمعیت در شهر ها و کلانشهر ها، مصرف آب شرب و آب در بخش کشاورزی افزایش یافته است، به سبب خشکسالی های اخیر باید مدیریت مصرف در بخش های مختلف اعمال گردد، چرا که علی رغم بارش های نرمال و قدری بیش از نرمال در سال زراعی 98- 97، همچنان سطح آب های زیرزمینی نگران نماینده است.
وظیفه با اشاره به اینکه خشکسالی های اخیر با یک سال بارش بالای نرمال به طور کامل جبران نمی گردد، بیان نمود: با توجه به برداشت بی رویه آب از سفره های زیر زمینی، طی سال های اخیر نمی توان انتظار داشت که بارش های مناسب در یک یا دو فصل بتوانند تمامی اضافه برداشت های سال های قبل را به طور کامل جبران کند.
این مقام مسئول با اشاره به اینکه آب سفره های زیرزمینی همچنان در سطح پایینی قرار گرفته است، بیان نمود: براین اساس نباید بهره برداران بخش کشاورزی و مردم به سبب بارش های مناسب در سال زراعی جاری، خود را به غفلت بزنند و بیش از حد از چاه های مجاز برداشت نمایند چرا که برای مقابله با خشکسالی در سال های آینده باید مصرف بهینه از منابع آب داشته باشیم.
وی ادامه داد: با وجود شرایط مناسب بارش از ابتدای مهر تاکنون، فرهنگ درست استفاده از منابع آب و اجرای سیاست های جدی در بخش شرب و کشاورزی برای مقابله با خشکسالی یک ضرورت به شمار می رود.
مدیرکل پیش بینی سازمان هواشناسی با انتقاد از احداث صنایع فولاد در استان های اصفهان و یزد گفت: اگرچه صنایع فولاد در استان های اصفهان و یزد از آب های مجدد به چرخه مصرف استفاده می نمایند، اما این صنایع به حدی آب بر هستند که بی توجهی به آمایش سرزمین و احداث صنایع بر بحران آب دامن می زند.
وی در انتها توضیح داد: با فرهنگ درست استفاده از منابع آبی و زیر زمینی، جانمایی درست صنایع در استان ها می توان بر خشکسالی و خروج از بحران منابع آبی فایق شد.
بارندگی های سال جاری قابل قیاس با سال های گذشته نیست/ رشد 29 درصدی بارش نسبت به دوره بلندمدت
صادق ضیاییان رئیس مرکز خشکسالی در گفت وگو با خبرنگار ، از افزایش 29 درصدی بارش نسبت به دوره بلندمدت اطلاع داد و گفت: بنابر آخرین آمار از ابتدای مهر تا 18 دی ماه مجموع بارش های کشور 101 میلی متر گزارش شده، در حالیکه این میزان در مدت مشابه سال قبل 34 میلی متر و بلندمدت 79 میلی متر بوده است.
وی با اشاره به اینکه از ابتدای سال زراعی گذشته تاکنون، کماکان با کاهش 43 میلی متری بارندگی در کشور روبرو هستیم، اضافه کرد: با بارش های نرمال و بیش از نرمال در فصل زمستان انتظار می رود این میزان جبران گردد.
ضیائیان با اشاره به اینکه سال جاری میزان بارندگی در مقایسه با سال های گذشته قابل قیاس نیست، بیان نمود: با توجه به بارش های نرمال و قدری بیش از نرمال در سال زراعی 97-98 تا حدودی کمبود آب پشت سد ها جبران شده است، اما این به معنای برون رفت از خشکسالی و جبران کمبود منابع آبی سال های اخیر نیست.
این مقام مسئول با اشاره به اینکه خشکسالی بخش کشاورزی به عوامل متعددی بستگی دارد، اظهار کرد: اگر چه بارش مهمترین عامل محسوب می گردد، اما پراکنش زمان و مکان از اهمیت بالاتری برخوردار است.
به گفته وی، بر اساس مدل های هواشناسی پیش بینی می گردد که بارش های نرمال و بیش از نرمال در فصل زمستان همچنان استمرار یابد که این امر بدان معناست که شرایط بارندگی تا انتها اسفند به مراتب بهتر از سال های گذشته است.
ضیاییان با اشاره به اینکه کشاورزی دیم به شدت تحت تاثیر میزان بارش های مناسب در فصل پاییز و زمستان است، گفت: علی رغم بارش های مناسب در فصل پاییز، جبران کمبود آب در سال های اخیر به گذر زمان احتیاج دارند و نمی توان انتظار داشت که بارش های مناسب در یک سال زراعی بتواند خشکسالی، کمبود آب و برداشت بی رویه از آب چاه ها و زیرزمینی در سال های اخیر را جبران نمایند.
به گفته وی، با توجه به شرایط مساعد بارندگی در سال زراعی 98- 97، کشاورزان می توانند امیدوار باشند که برای آبیاری مزارع و باغات خود از آب چاه ها با مسئله ای روبرو نمی شوند.
رئیس مرکز خشکسالی در انتها از بهبود آب پشت سد ها اطلاع داد و گفت: بر اساس آخرین اطلاعات شرایط آب پشت سد ها در غرب کشور بسیار مساعد بوده و تنها سد های شرق و جنوب شرق کماکان با کمبود آب روبرو هستند، انتظار می رود بارش های مناسب در فصل زمستان بخشی از این مشکل را مرتفع کند.
بارش های سال جاری سهم محدودی در خشکسالی سال های اخیر دارد
مسعود حقیقت مدیرکل شبکه پایش هواشناسی کشاورزی در گفت وگو با خبرنگار ، با اشاره به اینکه بارش های سال جاری سهم محدودی در جبران خشکسالی های 11 سال اخیر داشته است، اظهار کرد: با توجه به بارش های نرمال و بیش از نرمال در سال زراعی 98- 97، تنها بخشی از کمبود منابع آبی در سال های گذشته جبران خواهد شد.
وی از رشد 31 درصدی بارش نسبت به دوره بلندمدت اطلاع داد و گفت: این در حالی است که کماکان استان های سیستان و بلوچستان، یزد، کرمان، خراسان جنوبی و فارس دچار کمبود بارش هستند.
حقیقت با اشاره به اینکه بارندگی های سال جاری تنها التیام بخش خشکسالی های گذشته بوده است، بیان نمود: با توجه به برداشت بی رویه آب های زیرزمینی در سنوات گذشته همچنان 11 سال به طبیعت بدهکار هستیم که با این وجود به کشاورزان توصیه می گردد که الگوی مصرف آب را رعایت نمایند تا بتوان با خشکسالی مقابله کرد.
مدیرکل شبکه پایش هواشناسی در انتها توضیح داد: با توجه به خشکسالی های اخیر و برداشت بی رویه از منابع آب های زیرزمینی نمی توان انتظار داشت که بارش های مناسب در یک سال زراعی بتوانند به طور کامل کسری منابع آب در سال های اخیر را جبران کند.
بالاترین مصرف آب در جهان متعلق به بخش کشاورزی است/ 300 هزاد حلقه چاه غیر مجاز در کشور وجود دارد
عباس زارع مجری طرح سامانه های نوین آبیاری وزارت جهاد کشاورزی در گفت وگو با خبرنگار ، با اشاره به اینکه بخش کشاورزی در ایران همانند سایر کشور ها بیشترین مصرف آب را به خود اختصاص داده است، اظهار کرد: اگرچه میزان مصرف آب در بخش کشاورزی در تمامی کشور ها تحت تاثیر عواملی همچون بارندگی و تبخیر درصدی متفاوت است، اما در ایران به دلیل قرار دریافت در منطقه خشک و نیمه خشک مصرف آب کمی بالاتر است.
وی با اشاره به اینکه وزارت جهاد کشاورزی اجرای سامانه های نوین آبیاری را به جد پیگیری می نماید، اضافه کرد: با توجه به خشکسالی های اخیر، وزارت جهاد کشاورزی اجرای سامانه های نوین آبیاری در مزارع و دشت های کشور را در دستور کار خود قرار داده است. اجرای این سامانه، افزایش 44 درصدی راندمان آبیاری در داخل مزرعه و کاهش 25 درصدی مصرف آب های زیرزمینی را به همراه داشته است.
زارع، از اجرای کشاورزی هوشمند در کشور اطلاع داد و گفت: وزارت جهاد کشاورزی با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تفاهم نامه ای را برای اجرای کشاورزی هوشمند به امضا رسانده است که در این طرح آبیاری هوشمند مد نظر قرار گرفته است تا آب مورد احتیاج گیاه با اجرای سیستم های نوین آبیاری تامین گردد.
مجری طرح سامانه های نوین آبیاری از ساماندهی چاه های غیرمجاز در کشور اطلاع داد و گفت: هم اکنون بیش از 300 هزار حلقه چاه غیر مجاز و فاقد پروانه در عمق های مختلف در دشت های کشور موجود است که وزارت نیرو با همکاری وزارت جهاد کشاورزی به منظور تعادل بخشی سفره های زیرزمینی، مشخص تکلیف چاه های غیر مجاز و همچنین چاه های مجازی که بیش ازحد مجاز بهره برداری می نمایند، در دستور کار قرار داده است تا بیش از پیش فشار بر منابع آب های زیر زمینی وارد نگردد.
این مقام مسئول با اشاره به اینکه پنج و نیم میلیون هکتار اراضی سنتی در کشور موجود است، بیان نمود: هم اکنون یک میلیون و 880 هزار هکتار از این اراضی سنتی و 200 هزار هکتار از سه میلیون و 200 هزار هکتار از شبکه های مدرن به سامانه های نوین آبیاری تجهیز شده اند. نا گفته نماند که به طور متوسط 22 درصد اراضی آبی کشور به سامانه های نوین آبیاری مجهز شده اند.
مجری طرح سامانه های نوین آبیاری در انتها توضیح داد: با توجه به آنکه بخش کشاورزی بیشترین مصرف آب در کشور را به خود اختصاص داده است، از این رو وزارت جهاد کشاورزی طی چند سال اخیر به منظور بهینه سازی مصرف آب توسعه گلخانه ها، کشت نشایی به جای بذری، تغییر فصل کشت از بهاره به پاییزه و خاک ورزی را در دستور کار خود قرار داده است که تمامی این عوامل منجر به افزایش 6 درصدی بهره وری در این بخش شده است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان